Gemau Platfform 3D: Heddiw, Ddoe ac Yfory

gan Elidir Jones

Wnes i orffen Super Mario Odyssey yn ddiweddar.

Wel. Dwi’n deud ‘gorffen’… dwi wedi gweld y diweddglo, do. Ond rhywle o gwmpas 250 o leuadau – y prif ffordd o barhau drwy’r gêm – sydd gen i, ac mae ‘na 999 ohonyn nhw i gyd.

Rhag eich cywilydd chi, Nintendo.

Ta waeth. I syndod neb, mae’n wych, ac yn gwneud mwy nac unrhyw gêm i ddal naws Super Mario 64 ers… wel… Super Mario 64. Does gen i ddim lot i ddweud am Odyssey dydi pawb a’u nain ddim wedi ei ddweud yn barod – ond wnaeth o wneud i fi feddwl am gemau platfform 3D yn gyffredinol. Pam eu bod nhw’n gweithio yn y lle cynta? Fe all yr ateb – fel mae’r hen ddywediad yn mynd – eich synnu chi.

718xprkSOyL._SL1280_

Pan ‘da chi’n meddwl am oes aur y gêm blatfform 3D, mae’n syndod cyn lleied o amser oedd yr oes yna’n para… a cyn lleied o gemau sydd ddim wedi heneiddio erbyn hyn.

Dyna Super Mario 64 i gychwyn y bŵm, wrth gwrs, yn 1996 (neu ar Ddydd Gŵyl Dewi 1997 i ni ym Mhrydain). Mae pawb yn cofio Banjo-Kazooie, yn 1998, ac mae’n dal i fod yn hwyl heddiw. Ond oni bai am hynny… oes ‘na unrhyw un arall sy’n sefyll allan?

Roedd Banjo-Tooie yn siom. Roedd Donkey Kong 64 yn dipyn o drychineb, ac yn eithriadol o ddiflas. Dyna’ch Spyros, a’ch Crash Bandicoots, doedd yn ddim llawer mwy na difyrrwch bach sydyn i blant. Mae ‘na lot o bethau o blaid Super Mario Sunshine, ond roddodd o ddim y byd ar dân o bell ffordd.

Ac wedyn mae ‘na rywbeth diddorol yn digwydd. Y gêm Mario 3D nesaf oedd Super Mario Galaxy, wnaeth newid y rheolau braidd. Bellach, roedd bydoedd enfawr 64 Sunshine allan o’r ffenest, ac yn eu lle, lefelau llai, tynnach, cyflymach, efo rhai ohonyn nhw’n debycach i lefelau 2D yr hen gemau Mario. Roedden nhw’n her i sgil y chwaraewr, yn hytrach na bod yn faes chwarae enfawr i’w crwydro’n hamddenol. Ac yn sydyn reit, roedd Mario yn ôl ar y top. Mae Super Mario Galaxy 1 & 2 yn glasuron.

Pan ddaeth Super Mario 64 Banjo-Kazooie allan, roedd bydoedd 3D yn beth cymharol newydd. Fydd ‘na ddim “culture shock” tebyg i fynd o’r Super Nintendo, efo’i fydoedd bach 2D, i’r ardd agoriadol ‘na y tu allan i’r castell yn Super Mario 64. Yn rhedeg ac yn neidio drwy fyd 3D perffaith. Ar y pwynt yna, roedd hynny’n ddigon. Y byd oedd seren Mario 64, a hoff blymar pawb yn chwarae rôl eilradd.

Dair mlynedd wedyn, doedd yr un peth ddim yn wir. Doedd crwydro byd mawr, a syfrdanu at y graffeg a’r rhyddid, ddim yn ddigon bellach. A dyna chi Donkey Kong 64 yn cyrraedd.  Dwi’n cofio derbyn y gêm fel anrheg Dolig, ac ambell un o ‘nheulu’n gwneud y sylw bod dim byd yn digwydd yn y gêm. Roedden nhw’n berffaith iawn. Doedd ‘na ddim byd i’w wneud ond cerdded o un pen o’r byd i’r llall yn casglu bananas o wahanol liwiau. Dim digon da.

Ac felly, dyna’r gêm blatfform 3D yn newid. Yn deialu’r anferthedd i lawr. Yn symlhau.

Tan rŵan.

Yn gynharach eleni, fe ddaeth Yooka-Laylee allan: teyrnged i Banjo-Kazooie, wedi ei wneud gan lot o’r un tîm, y lefel o heip o’i amgylch yn eithriadol o uchel, wedi codi llwyth o arian ar Kickstarter…

Yooka-Laylee_ShipwreckCreek_2

… a roedd o’n rybish.

Unwaith eto, doedd ‘na ddim byd i’w wneud ond rhedeg o gwmpas y byd yn casglu pethau sgleiniog, weithiau’n adio symudiad arbennig newydd at eich repertoire, ac yn gwneud eich gorau i ddelio efo’r camera, doedd byth – byth – yn pwyntio’r ffordd roeddech chi isio. Roedd o’n edrych fel bod gemau platfform 3D – y rhai traddodiadol, o leia – ar ben. Unwaith ac am byth.

A wedyn dyna Super Mario Odyssey, yn chwythu’r theori yna’n ddarnau. Gêm arall sy’n cymryd Super Mario 64 fel prif ddylanwad, ond yn adeiladu ar y sail yna. Ac yn adeiladu. Ac yn adeiladu eto.

A dyna, dwi’n meddwl, pam bod Odyssey jest yn gweithio. Ac nid jest hynny, ond yn sefyll ben ac ysgwydd dros y rhan fwyaf o gemau flwyddyn yma. Ella bod bydoedd y gêm yn enfawr, ond does ‘na ddim lle gwag yma. ‘Da chi byth yn cerdded hanner ffordd ar draws lefel er mwyn cyrraedd y peth sgleiniog nesa. Mae’n gêm sydd wastad yn danglo’r her nesaf o’ch blaenau, efo cyfrinachau wedi cuddio ymhob twll a chornel. A ‘da chi byth yn cael eich cicio allan o lefel wedi i chi gyrraedd ryw nod arbennig. Fedrwch chi ddal i grwydro tan i chi deimlo ei bod hi’n amser gadael, yn gwledda ar ddwsinau o bethau bach i’w gwneud tan i chi beidio gallu cymryd dim mwy.

A weithiau, mae’r gêm jest yn anghofio hynny i gyd, a throi yn 2D beth bynnag.

Dyma sut mae gwneud i gemau platfform 3D weithio heddiw. Un ai cael gwared ar y llefydd gwag i gyd, a gwneud gemau sy’n hynod o dynn, neu lenwi’r llefydd gwag efo… stwff. Gwneud yr holl beth yn brofiad o ddarganfod – yn ‘odyssey’, os hoffech chi – allwch chi ddim troi i ffwrdd ohono fo am eiliad.

Oes ‘na gemau dwi’n eu hanwybyddu? Ydi Yooka-Laylee Donkey Kong 64 wir mor ddrwg â hynny? A be wnaethoch chi o Super Mario Odyssey, beth bynnag? Briliant, dydi?

Ydi.

Rhowch wybod yn y sylwadau. A daliwch yn dynn ar gyfer crynodebau di-ri o 2017 mewn gemau a diwylliant nyrd, yn dod dros y wythnosau nesa.

Advertisements

One Comment Add yours

  1. Josh says:

    Chwarae teg roedd Oddyssey yn anhygoel. Gwell na Zelda yn fy mharn i…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s