Ofn a Misogynistiaeth ym Myd y Gemau

Fydd hwn ddim yn syrpreis i unrhywun sy’n darllen y blog yn rheolaidd – ond mae’n debyg bod hwn yn mynd i fod yn un hir.

A doeddwn i ddim isio trafod hwn o gwbwl, achos dwi’n trio cadw pethau’n reit ysgafn rownd ffordd hyn, ond dwi ddim yn meddwl bod posib anwybyddu’r peth bellach. Os ‘da chi’n dilyn gemau, fyddwch chi’n ymwybodol bod ‘na dipyn o ffrwgwd wedi bod yn ddiweddar. Lot ohonyn nhw, i ddeud y gwir. I grynhoi pethau:

– Fe wnaeth Anita Sarkeesian, sy’n rhedeg cyfres ar Youtube am sut mae merched yn cael eu portreadu mewn diwylliant poblogaidd, rifyn am gemau cyfrifiadur. Mae o werth ei weld, er nad ydi o’n hawdd i’w wylio, ac os ‘da chi ddim yn ffan o gemau yn barod, wel… mae’n debyg fyddwch chi ddim isio rhuthro i chwarae un ar ôl gwylio hwn.

Ac fel canlyniad, aeth lot o bobol sy’n galw eu hunain yn ffans o gemau yn wallgo. Fe dderbyniodd Anita lu o fygythiadau yn erbyn ei bywyd. Am sampl brawychus, ewch fan hyn –  ond dim os oes ganddoch chi stumog gwan.

– Mae Zoe Quinn, wnaeth ddatblygu gêm o’r enw Depression Quest i helpu’r rhai sy’n dioddef o iselder ysbryd, hefyd wedi derbyn bygythiadau tebyg.

– Cafodd gwefan Phil Fish, datblygwr y gêm Fez, ei hacio, a’i wybodaeth bersonol ac ariannol ei ryddhau dros y we. Fel canlyniad, mae o – un o’r datblygwyr mwyaf uchel ei barch yn y diwydiant – wedi rhoi’r gorau i ddatblygu gemau yn gyfangwbwl.

– Ac fel canlyniad i hyn i gyd, mae rhyw fath o ryfel cartref wedi cychwyn yn myd y gemau. Ar un ochr mae’r rhan fwyaf o ddatblygwyr a’r rhan fwyaf (gobeithio) o ffans. Ac ar y llall mae ‘na grŵp o bobol hollol hurt sy’n mynd allan o’u ffordd i wneud yn siŵr mai dim ond dynion ifanc sy’n cael mwynhau’r hobi, yn mynd ati i wneud bygythiadau ac ymosodiadau, yn creu rhestrau nyts o’r newyddiadurwyr gemau sy’n meiddio anghytuno efo nhw, ac yn defnyddio’r term “Social Justice Warriors” i’w disgrifio nhw. Fel bod hwnna’n beth drwg.

Ac felly, yn ddigon rhesymol, mae’r cyfryngau wedi neidio ar hyn, ac mae’r holl hen stereoteips am gemau wedi dod allan i chwarae unwaith eto. A’r peth brawychus ydi… mae’r rhan fwya o’r stereoteips yn wir. Mae’n debyg fy mod i wedi bod yn twyllo fy hun yn ddiweddar – achos bod ‘na lawer iawn mwy o ferched yn chwarae gemau’r dyddiau yma, ac achos bod gemau annibynnol yn cynnig themâu a naratif diddorol ac yn symud i ffwrdd o’r holl hen fformiwlâu. Ond na. Mae pethau fel Call Of Duty yn dal i werthu mwy nag unrhywbeth arall, ac mae rhan helaeth o chwaraewyr gemau yn dal i fod yn fechgyn blin yn eu harddegau, gwallt hir a seimllyd yn hongian i lawr heibio eu gwynebau sur, posteri Avenged Sevenfold yn gorchuddio’r waliau. Y diawliaid bach powld.

Ac am ryw reswm, dydi’r bobol yma ddim isio mwy o amrywiaeth mewn gemau. Mae nhw’n hapus efo Call Of Duty (fersiwn byd y gemau o ffilmiau Transformers Michael Bay, os buo na un erioed), ac mae nhw’n hapus efo’r portread o ferched mewn gemau, a ddim isio unrhywun gwahanol ddod i mewn i’r hobi a sbwylio eu hwyl nhw. Dwi ddim yn deall hyn o gwbwl. Pan o’n i’n lencyn ifanc, lletchwith, fyswn i wedi bod wrth fy modd tysa unrhyw un o’r merched o’n i’n nabod wedi dangos unrhyw fath o ddiddordeb yn fy hobiau i, a tysa gemau wedi dangos yr un math o ddyfeisgarwch ag y mae nhw’n gwneud heddiw. Dwi’m yn meddwl fyswn i wedi logio mewn i gemau ar-lein a jyst insyltio pawb o’n nghwmpas i am ddim rheswm chwaith, gan sbwylio’r peth i bawb arall. Ieuenctid heddiw. Wir yr.

Ond dyma’r peth: fedrwn ni ddim beio’r rhai sy’n chwarae gemau am hyn, achos dydi’r gemau eu hunain ddim yn dangos unrhyw arweiniad, fel y gwnaeth Anita Sarkeesian bwyntio allan. Mae’r cwmniau mawr yn ddigon hapus i fynd dros yr un tir treisgar, rhywiaethol, nihilistaidd. Sbiwch, er enghraifft, ar y gêm Assassin’s Creed: Unity, sydd eto i’w ryddhau. Mae Ubisoft wedi gwrthod yn llwyr rhoi’r opsiwn i chwarae fel cymeriad benywaidd yn y gêm, yn honni y byddai cynnwys yr opsiwn yna yn “dyblu’r gwaith” (er bod un o animeiddwyr Assassin’s Creed 3, bellach yn gweithio i Naughty Dog, wedi dweud bod y gwaith yn cymryd “diwrnod neu ddau” ar y mwya). Ar yr un pryd, fe wnaeth y cwmni frolio bod ailgreu Notre Dame yn y gêm wedi cymryd 5,000 o oriau. Blaenoriaethau, bois bach.

Am enghraifft arall, gwyliwch y trelyr yma ar gyfer Hitman: Absolution.

Neu… neu ddim. Ia. Ia, ella bod o’n well os ‘da chi ddim.

Felly. Mae’n rhaid i rhywbeth newid. Mae hynny’n glir. Dwi’n dal i fod yn hoff iawn o gemau, wrth gwrs. Mae ‘na lot ohonyn nhw’n rhydd o’r problemau yma i gyd, ac yn llwyddo bod yn fwy dyfeisgar nag unrhyw ffilm neu lyfr. A hyd yn oed pan mae ‘na broblemau amlwg efo gemau, mae’n rhaid i fi ddweud ‘mod i’n ei chael hi’n eitha hawdd i’w hanwybyddu nhw, jyst achos bod gemau mor ddiawledig o hwyl yn gyffredinol. Ella ddylswn i ddim bod mor oddefgar.

Mae hwn yn ffordd hawdd o sbio ar y peth: yn y gorffennol, roedd gemau yn cael eu gwneud i apelio at blant. ‘Da ni wedi symud heibio hynny bellach, ac mae gemau rŵan yn apelio at bobol (dynion, gan fwya) yn eu harddegau, fel y llencyn efo’r gwallt seimllyd wnes i ddisgrifio gynna. Gobeithio, un dydd, y bydden nhw’n apelio at oedolion.

Reit. Rant drosodd. A dwi ddim isio i’r blogiad ‘ma orffen ar nodyn mor negyddol. Felly i olchi’r blas drwg allan o’n cegau ni i gyd, be am redeg yn sydyn drwy restr o fy hoff ferched yn y byd gemau / y nyrdfyd yn gyffredinol? ‘Na ni ta. Dyddiau da.

Felicia Day & Kim Evey

Arwresau mawr i mi, fe wnaeth Felicia Day a Kim Evey ddechrau Geek & Sundry, un o’r sianeli Youtube gorau yn y byd, cartref rhaglenni fel Tabletop, The Guild, a Co-Optitude.

Dyma Kim yn trafod comedi a nyrdrwydd gyda’i gŵr, Mr. Greg Benson.

Ddylsa hwnna fod yn ddigon i wneud unrhywun yn hapus. Ond os ddim…

Amy Dallen

Un o gyfranwyr sianel Geek & Sundry, mae Amy a’i brwfrydedd heintus wedi ymddangos ar sawl un o’u rhaglenni, ond yn fwyaf adnabyddus am ei trafodaethau o fyd y comics. Fe wnaeth ei rhaglen flog, Talkin’ Comics Weekly, ennill gwobr Geekie yn ddiweddar. Ac weithia mae hi’n gwneud pethau fel hyn.

Keza MacDonald

Un o newyddiadurwyr gemau mwya Prydain, ac un o’r ddethol rai ar y rhestr o’r “Social Justice Warriors” uchod. Ar ôl cyfnod yn gweithio i IGN, mae Keza bellach yn golygu Kotaku.co.uk, ac yn gwneud job da iawn ohono fo, os ga i ddeud. Mae hi hefyd yn un o gyflwynwyr y podlediad Daft Souls, sydd werth eich amser.

Nika Harper

Seren arall Geek & Sundry, efallai bod Nika’n fwya adnabyddus am ei chyfres ar ysgrifennu. Ond mae hi hefyd yn ffan mawr o gemau, ac yn cyflwyno cyfres lle mae hi’n adeiladu rhai o arfau gorau byd y gemau, ac wedyn yn dinistrio pob math o bethau efo nhw, am ddim rheswm. Trysor.

Janel Drewis

Animeiddiwr sy’n gweithio i gwmni Telltale, ac yn gyfrifol am bethau fel The Walking Dead a The Wolf Among Us. Mae’n werth dilyn Janel ar Twitter er mwyn darllen ei sylwadau am rôl merched yn y diwydiant. Mae hi hefyd yn gantores, ac yn gyfrifol am y gân yma, ar ddiwedd ail bennod ail gyfres The Walking Dead. Sy’n rhyfeddol o brydferth.

Dodger Leigh

Cyflwynwraig cyfres o’r enw Friendzone, lle mae criw o bobol yn dod at ei gilydd a chwarae gemau ar soffa… wedi eu gwisgo fel anifeiliaid mawr fflyffi. Nuff said.

Leslie Hunsinger

Ddeuais i i nabod Leslie drwy ein hoffter ni’n dau o’r gyfres Beer & Board Games, ac ers hynny, drwy ei dilyn ar Twitter, dwi wedi dod i ddysgu ei bod hi’n rhannol gyfrifol am yr International Geek Girl Pen Pals Club – sefydliad sy’n rhoi cyfle i ferched nyrdaidd ar draws y byd wneud ffrindiau drwy yrru llythyrau, jyst fel oedd ein Neiniau a’n Teidiau yn gwneud. Gwneud ffrindiau ac achub y Gwasanaeth Bost ar yr un pryd? Jacpot.

A dyna ni. ‘Na welliant. Dwi’n teimlo dipyn bach hapusach rŵan. Peidiwch a phoeni – fydda i’m ôl yn gwneud fideos stiwpid a mwydro am gemau bwrdd yn fuan. Wela i chi wap.

– Elidir

Advertisements

6 Comments Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s